از نظر ابن سینا نکاتی که در امر ازدواج باید رعایت شود به شرح زیر است :

1-  نخستین امری که باید از سوی قانون گذار به صورت قانون وسنت درآید ،  ازدواج است .

2-  مدیران امور مدینه باید مردم را به ازدواج تشویق و تحریض کنند .

3-  ازدواج باید آشکاروعینی باشد زیرا این امر از بروز تردید در نسبت و نیز  اختلال در انتقال میراث

اشخاص پیشگیری می کند.

به گفته محقق داماد این نکته در نصوص نبوی نیز آمده است « اعلنوالنکاح ولو بالدف » یعنی نکاح و

ازدواج را حتی با نواختن دف،  آشکار سازید .

ازدواج باید پیوندی همیشگی ومستحکم باشد و در معرض تزلزل وبی ثباتی قرار نگیرد چنانکه

قرآن مجید نکاح را میثاق غلیظ توصیف کرده است . ( حقوق خانواده – ص 170 )

ابن سینا سن معینی برای ازدواج توصیه نکرده ،  بلکه گفته است : زمان مناسب وقتی است که فرد به

بلوغ جسمی و رشد عقلی برای اداره زن وفرزند برسد و از نظر اقتصادی ، شغل و درآمد لازم را برای

معاش خانواده داشته باشد وتوصیه نموده  که وقتی فرزند با شغل خویش در آمدی به دست آوردند تدبیر

آن است که ازدواج کند و از خانواده جدا شود .

شیخ الرئیس ابوعلی سینا  برای تدبیر خانواده اصولی دارد که دکتر محقق داماد در پژوهش های خود آنها

را تبیین کرده است .

احترام مرد

ابن سینا با استناد به آیه « الرجال قوامون علی النساء ) ( قرآن مجید 34/4) گفته است :  در روابط

زوجین ریاست خانواده با شوهر است زیرا اگر شوهر تحت سیصره و اطاعت زن قرار گیرد، خانواده به

سبب احساسی بودن زن و پیروی از هوی وهوس ، به تباهی و فساد کشیده خواهد شد. لذا به نظر او ،

هیبت مرد لازم است و مقصود از هیبت آن است که مرد در برابر همسر و فرزندان از احترام لازم برخوردار

باشد وهیچ کس او را کوچک نشمارد .

به گفته ابن سینا مرد برای داشتن هیبت باید احترام خود را در خانه با مراعات و مروت حفظ کند به

وعده های خود پایبند باشد و از وعده های تحقق نیافتنی بپرهیزد.

تکریم زن  :

به نظر ابوعلی سینا شوهر باید همسر خود را تکریم نماید و اگر بخواهد زن را به حسن رفتار و

رعایت حرمت خویش وادارد راهی جز این ندارد و با تهدید و اجبار نمی تواند به این هدف دست

یابد زیرا وقتی زن کرامت خود را ببیند درحفظ و تداوم آن می کوشد و از زوال آن می ترسد .

ابن سینا در تبین آنچه سبب تکریم زن می شود نیز 3 نکته مهم را به شرح مورد توجه قرار داده است :

دادن زینت نیکو به همسر

به گفته ابن سینا  با توجه به طبع زن و علاقه اش به زینت ، مرد باید با توجه به وضع ظاهری وی ، به

شخصیت زن احترام بگذارد .

حفظ حجاب زن

ابن سینا با استناد به دستور شریعت اسلامی رعایت ستر و پوشیدگی زن از بیگانگان را از ضرورت های

تکریم و احترام زن دانسته و برآن تأکید کرده است .

پرهیز از برانگیختن حسادت زن

ابن سینا مرد را از توجه به داشتن به زنی غیراز همسر خود و تحسین وتمجید او نزدهمسرش

برحذر داشته و گفته است این رفتار با هیبت مرد که رکن خانواده است منافات دارد وسبب

بروز نفرت و خصومت میان زن و شوهر می شود از رو سعادت خانواده وضرورت پیروی از

فضائل اخلاقی حکم می کند که شوهر از این شیوه رفتار بپرهیزد .

اهمیت اشتغال زن

ابن سینا در « تدابیر المنازل » به مسأله اشتغال زن نیز پرداخته و گفته است زن اگر بیکار باشد از نظر

اخلاقی به بیراهه کشیده می شود احساس پوچی و بیهودگی می کند وخود را با کارهای لغو وبیهوده

مشغول می کند از این رومرد با همسرش را به امور مهمه مشغول سازد.

قرآن مجید خانواده را نهادی مقدس و مبتنی بر چند رکن معنوی می داند که عبارتند: از آرامش

و سکون ، عشق ودوستی ، مهربانی و شفقت و همیاری که انس و الفت نیز در بطن آن

است .

خوب که نگاه کنیم و بیندیشیم به روشنی در می یابیم که عشق نه تنها رکنی از ارکان خانواده است

بلکه در قوام و بقا وتعادل بنیان های دیگر نقش بی همتا دارد تا جایی که شاید بتوان گفت عشق روح

خانواده است یا این که خانواده به راستی خانه عشق و آشیان عشق است . اساس روابط اجتماعی

درون خانواده که همانا دوستی ، تفاهم متقابل وهمیاری است با ملات عشق به هم پیوسته و آمیخته

است . از این دیدگاه اشاره به نفس واحده در آیه کریمه قرآن  گویای این حقیقت است که نهاد خانواده

ظرف رویش روح و جان ، رستگاری و بالندگی زن ومرد تا رسیدن به اوج بالندگی ( کمال انسانی ) یعنی

نه مرد به تنهایی کامل است و می تواند به کمال برسد نه زن مگر با همگرایی و بودن و زیستن درمحدوده

خاص مقررات و دستورالعمل هایی که نهاد خانواده نام دارد . نهادی که سرآغاز راه رفتن به سوی

کمال است .